4 juni 2020

Barmhartigheid als test van mijn geloof

Op dit moment bevindt de wereld zich in een enorme crisis. Het coronavirus beheerst het leven. Terwijl er wereldwijd wordt gewerkt om het virus in te dammen, zit ik ‘gewoon’ in mijn rustige woonkamer een boek te lezen. Een boek wat mij ongeveer continu een spiegel voorhoudt.

Omdat wij als christenen sterren zijn in het oordelen (daar waarschuwt de Heere Jezus immers tegen in de Bijbel), noem ik nog even niet de titel en auteur van het boek. Soms moet je dingen even binnen laten komen, zonder er direct iets van te vinden…

De barmhartige Samaritaan

Als er één gelijkenis is, die ons laat zien dat barmhartigheid belangrijk is, dan is het wel het verhaal van de barmhartige Samaritaan. Als kind vond ik het al een prachtig verhaal. Je zag het voor je, daar op die weg bij Jericho. Daar lag de Joodse man: mishandeld, weggeschopt, beroofd.  Slachtoffer geworden van geweld. Ik voelde me boos als ik hoorde van de priester en de Leviet. Hoe konden zíj die man voorbij lopen…..?

En nu, jaren later, snap ik hun houding. Hoe vaak zien we als christenen barmhartigheid of sociale hulp niet als een optie!?  Op zijn minst hoort het niet bij de primaire taak van de kerk. ‘Het is een soort taak waar we ons mee bezighouden als er tijd over is en geld beschikbaar, maar niet voordat we bevredigd zijn in onze behoeften op het gebied van onderwijs en evangelisatie. Deze gelijkenis vernietigt deze prioriteitenlijst.’

Op allerlei plaatsen in de Bijbel zien we dat barmhartigheid en een leven uit God bij elkaar horen! Jacobus vraagt zichzelf hardop af: Hoe kan een christen die deze dingen niet doet, vol zijn van de liefde van Christus?

De les van deze hulpverlener

Die ongelovige buitenlandse Samaritaan leert ons verschillende lessen, die wij ter harte moeten nemen wanneer we ons christen noemen. Hij beschermt de Joodse man tegen een nieuwe aanval, hij verricht medische hulp, hij regelt vervoer en geeft financiële ondersteuning. Kortom: over de volle breedte voorziet hij in zijn behoeften. Dát is dus echte barmhartigheid: tegemoetkomen aan de behoeften van de ander door bewuste daden. Dat is dus wat anders dan gedachteloos een paar euro in de (digitale) collectezak voor de diaconie stoppen.

Barmhartigheid als test

Daden van barmhartigheid zijn fundamenteel voor het leven van een christen. En daar word ik op dit moment door geraakt als ik kijk naar onze (meer dan in naam) christelijke partnerorganisaties. Ze doen alles om arme, kwetsbare mensen te bereiken. De laatste week viel me op dat er in de krant door kerken veel wordt gesproken over de belangrijke vraag: ‘Wanneer mogen we weer naar de kerk?’. En ik ben de eerste die zal erkennen dat ik het wekelijkse samenkomen in de kerk mis. Natuurlijk vragen onze partnerorganisaties, met name de kerk, zich dit ook af. Toch zie ik hen ondertussen andere dingen doen: zij brengen barmhartigheid in de praktijk, met gevaar voor eigen leven. Ze bezoeken mensen, helpen met primaire behoeften.

Tim Keller houdt me steeds de spiegel voor. Barmhartigheid is geen extra. Eén van de tests voor christelijke liefde, en misschien wel de belangrijkste, is de christelijke activiteit van barmhartigheid. ‘De eerste daad van barmhartigheid volgt onmiddellijk op de zondeval: God bekleedt Adam en Eva met dierenvellen. Er kon geen duidelijker startsein gegeven worden voor sociale hulp dan deze daad van God.’