24 januari 2019

Verdachte voorwerpen op Schiphol en de eerste indrukken in Oekraïne – Reisverslag Oekraïne dag 1 (+ video)

Tijdens de controle op Schiphol Airport rollen onze koffers bij de tweesprong regelrecht in handen van de douane. Het alarm is namelijk afgegaan. De koffers worden nader onderzocht. De verdachte voorwerpen blijken een Bijbel – jas van André Heijboer - en een kleurboek met Bijbelse voorstellingen – koffer van Gerben Heldoorn - te zijn.

De vriendelijke dame verontschuldigt zich: ‘Mooi dat u een Bijbel meeneemt.’ Met herinneringen aan de tijd van de Koude Oorlog zou je dat eerder aan de andere kant van de grens hebben verwacht. Ons reisdoel is namelijk Oekraïne. Veel Oekraïners houden de Sovjettijd nog springlevend. De tijd waarin voor je werd gedacht. De tijd dat je superieuren altijd gelijk hadden, zelfs als ze het niet hadden. De tijd van regel is regel, hoe onzinnig ook. We komen dat meteen tegen als we in Kiev uit het vliegtuig stappen. Het is vijftig meter lopen door de vrieskou naar de entree van de paspoortcontrole. Tot onze verrassing staat er een grote bus. Iedereen stapt in deze totaal overbodige bus. Wij ook. Kuddegedrag is niemand vreemd. De bus rijdt langs onze entree, neemt een paar honderd meter verderop een draai van 180 graden (reden: de deuren zitten aan de rechterkant) en komt voor de ingang tot stilstand. Lopend waren we al door de controle heen geweest. Maar liefst vijf stewards hebben hun werk verricht om alle passagiers deze te route laten volgen. De verborgen werkeloosheid wordt duidelijk zichtbaar zodra je Oekraïens grondgebied betreedt.

We – Gerben en ik – zijn in Oekraïne in het kader van een nieuw jeugdboek dat ik schrijf in samenwerking met Kom over en help. De hoofdpersoon uit mijn boek, Dávid, woont in het oosten van Oekraïne in Donetsk oblast, vlakbij het stadje Snizjne. De toestand waarin hij als vijftienjarige jongen verkeert, is om moedeloos van te worden. Van school gehaald door zijn vader werkt hij zeer tegen zijn zin op een boerderij waar varkens worden gefokt. Hij wil arts worden, maar dat doel ligt onbereikbaar ver weg. Of toch niet? Dit verhaal speelt zich af ten tijde van èn in het gebied van het neerstorten van de MH-17. Dávid ziet dingen in aanloop van de vliegramp, die niet gezien mogen worden. Dat achtervolgt hem het hele boek, tot de waarheid hem vrijmaakt.

De komende tijd zullen we plaatsen bezoeken, die een rol krijgen in het boek. Een varkensboerderij, een Chroetsjovflat, een ziekenhuis, een verslavingskliniek, een Oekraïens Orthodoxe kerk. Dat zijn de  plekken die er toe doen. Plekken van eenheid van tijd, plaats en handeling, zoals ik als scholier op het voortgezet onderwijs geleerd heb. Wat het verband is tussen al deze locaties? Volg de blog op Kom over en help of deze artikelenserie. Morgen volgt het – in dit geval levensechte – verhaal van een varkensboer die vanwege alcoholverslaving zijn benen kwijtraakte, het varken waarvan de slagtanden niet zijn geveild, het broertje van Dávid dat een gevaarlijke val maakt in het buitentoilet. En dat allemaal op en rond een varkensboerderij.

André Heijboer, auteur van historische jeugdboeken

Gerben Heldoorn, bestuursvoorzitter Kom over en help

Wat gaat André Heijboer allemaal doen in Oekraïne? En waar gaat hij over schrijven? Bekijk de video!