8 april 2020

Eén in Christus (column)

Omgaan met mensen uit andere culturen is uitdagend, maar niet altijd eenvoudig. We kijken natuurlijk altijd vanuit onze ervaringen, onze bril en onze situatie.

Al snel betrap ik mezelf erop dat ik toch wel vind dat wij het allemaal goed doen. In onze cultuur is tijd tijd. Te laat komen wordt gezien als iets wat niet kan. En als je vijf minuten te laat bent, stuur je al een berichtje. Het blijft lastig, dat wachten in bijvoorbeeld Oekraïne. “Om 8.30 uur worden jullie opgehaald”, zegt een broeder op dinsdagavond. Op woensdagmorgen staan we klaar om 8.25 uur. Het wordt echter 9.15 uur voordat hij er is. Wat had ik allemaal niet nog kunnen doen in die 45 minuten! We stappen in en er volgt geen enkel excuus; en eigenlijk zit ik daar wel op te wachten…

Wat is cultuur eigenlijk? Waarom kunnen we er zoveel last van hebben als we reizen of samenwerken met mensen uit andere landen dan Nederland?

Cultuur is volgens hoogleraar Geert Hofstede ‘een collectief verschijnsel, in meerdere of mindere mate gedeeld door mensen die leven of leefden in dezelfde sociale omgeving… Cultuur bestaat uit de ongeschreven regels van het sociale spel. Het is de collectieve mentale programmering die de leden van één groep of categorie mensen onderscheidt van die van andere.’

En dat maakt het juist lastig: het zijn ongeschreven regels. We doen de dingen op een bepaalde manier, omdat we dat zo doen… Maar waarom? Dat antwoord is vaak niet zo eenvoudig.

Hofstede beschrijft verschillende elementen van een cultuur. West-Europa kent bijvoorbeeld een kleine machtsafstand, in Oost-Europa is deze juist groot. Hiërarchie en ongelijkheid zijn in Oost-Europa geaccepteerde verschijnselen, in tegenstelling tot Nederland, waar de nadruk ligt op gelijkheid en verdeling van macht. Bij ons ligt de nadruk op individualisme. In de landen waar wij werken, ligt de nadruk op collectivisme. Met andere woorden: de nadruk ligt op loyaliteit aan de familie en het gezag, bijvoorbeeld de kerk.

Hofstede heeft veel geschreven over culturen. Aspecten die je moet weten en beseffen als je werkt in de internationale context. Niet zoals wij het doen, is goed. Ook wij hebben een bepaald beeld van de werkelijkheid.

Uiteindelijk is er maar één oplossing om om te gaan met de diversiteit in culturen: eerst begrijpen, dan begrepen worden. Juist de verbinding in geloof geeft dat verschillen wegvallen en dat je je samen mag verwonderen over Zijn genade. Dan is het ‘Christus is alles in allen’.

Gerben Heldoorn

Vraag het magazine aan!
Deze column staat in het nieuwste magazine van Kom over en help.