Blog Xperiencereis

Dag 2

Dag 3

We begonnen vandaag lekker vroeg. De verwachtingen voor het ontbijt waren hoog, maar helaas stopte de pit na 5 gebakken eitjes. Toen maakte we het ontbijt nog spectaculair door een taste test van verschillende Moldavische optimel; de multivruchten viel niet in de smaak. Na deze fantastische smaakproeverij kwam er tot onze blijdschap een lieve man die zelfgebakken eitjes voor ons had gemaakt. Na het ontbijt maakte we ons snel klaar voor een prachtige natuurwandeling. We baden voor de reis en reden in twee busjes door de ochtend mist naar de plek waar we moesten zijn.

We kwamen aan op een herdenkingsplek voor de oorlogsslachtoffers. Eerst liepen we naar een uitkijk plek waar we precies niks konden zien, er hing nog een dikke witte mist over de “rivier”. Daar zongen we Samen in de naam van Jezus, lazen Psalm 90 en baden we voor het land. Igor vertelde dat de bevolking deze plek onnuttig vindt, want er is heel veel geld aan uitgegeven wat op zoveel andere manieren besteed kon worden. Bijvoorbeeld aan het dorpje waar we doorheen reden wat heel arm was, bijv. om de wegen/huizen te verbeteren. We liepen een rondje over de plek en toen we terugkwamen was de mist weg en werden we verrast door een prachtig uitzicht. Er werd natuurlijk ook even een fotootje gemaakt. Voordat we naar de bus gingen aten we nog wat cake en gaven we de rest aan de medewerkers van de herdenkingsplek. We zagen dat ze deze graag aannamen waardoor we merkten dat ze erg hongerig waren.

Op de terug weg stopten we nog bij een dorpswinkeltje en een waterput waar Igor (de baas van het opvangcentrum) ons liet zien hoe zoiets nou werkte. De rest van de weg zijn we verder gehobbeld. Toen we aan kwamen bij het opvangcentrum waren de kinderen kaarten aan het maken voor ons. Terwijl Celine en Erika wat voedselpakketten en dekens brachten bij twee gezinnen, vermaakte de rest de kinderen met springtouwen en stoepkrijt. Ook leerde we ze de leukste liedjes aan zoals ‘Hoofd, schouders, knie en teen’ en ‘Read your bible pray every day’ en deden we nog veel meer andere leuke spelletjes. De kinderen genoten!

Na de lunch, bestaande uit pizza (waar de kinderen bij aanvielen) vertrokken de kinderen weer naar huis. Ze kregen een stuiterbal en roltong mee waar ze blij mee waren. In groepjes bezochten wij daarna een gezin. We brachten voedselpakketten en spelletjes voor de kinderen. We zagen kapotte wegen, overal zwerfhonden, veel rotzooi in de tuinen, doorgezakte huizen, huizen met maar 3 kamers, 1 bed voor een heel gezin. Er was geen geld voor reparatie of hout, spanning voor de winter die komt. De vraag die leeft in de harten van de mensen: Hoe zullen we nu rondkomen? Moe van indrukken kwamen we bij het opvangcentrum even tot rust. Tot er weer mensen kwamen om met ons naar de boomgaard te lopen daar genoten we van de gesprekken met de bewoners van het dorp en van het prachtige wijd uitgestrekte uitzicht.

We speelde nog een potje volleybal toen we terugkwamen waarbij het blotenvoetenteam heeft gewonnen met 20-19 (Daan had dit natuurlijk al voorspeld). Het eten werd door de medewerkers neergezet. We aten een soort brood van bladerdeeg met kaas en dille (Placinta) en sloten de dag af met een Bijbelstudie.

Nu met een vol hart naar bed 🤍

Dag 4

Na een warme nacht door de verwarming die roodgloeiend stond, rinkelde om iets voor acht de wekker. Wederom tijd voor een heerlijk luxe ontbijt met het beloofde eitje gebakken door kok Daan. Na het ontbijt moesten we in rap tempo spullen pakken en door naar een ander Bethania project, dit keer in Bulboaca.

De directeur van dit centrum is Vladimir, de man die ons bij het vliegveld heeft opgehaald. Vladimir had zijn personeel aan het werk gezet en een heerlijk ontbijt laten maken… in het kader van beleefdheid hebben we ons ontbijt nog maar een keer over gedaan. Onder het eten heeft Vladimir verteld over het werk wat ze doen vanuit dit centrum. Ze brengen eten bij arme, verlaten, oude mensen, dit zijn er ruim 6000 per jaar. Ook vangen ze kinderen uit arme gezinnen op na schooltijd en geven ouders lessen over de opvoeding. Dit alles moet ervoor zorgen dat deze kinderen toekomst hebben.

Daarna was het tijd om ouderen voedselpakketten te brengen. In een 5 persoons busje, waar de dille lucht je beswemmeld was er met een beetje passen en meten plaats voor 8 personen. Jullie begrijpen dat dat over de hobbelwegen van Moldavië een groot succes was. De omstandigheden van de ouderen waren schrijnend! Een oude vrouw die haar man verloren heeft, geen kinderen heeft en eenzaam en verlaten in armoede woont. Een man die zijn bed niet uit kan. Een vrouw met klompvoetjes, die zich alleen door een kapot krukje een beetje verplaatsen kan. Al deze mensen wonen alleen in een huis, hun enige lichtpuntje is vaak het moment dat het eten gebracht wordt, dat werd gemerkt door de dikke zoen op de wang van Celine;).

Na het rondje ouderen was het wederom tijd voor eten. Het eten ging gepaard met goede relatie adviezen van cabaretier Vladimir. Vladimir is ook de pastor van de plaatselijk kerk, na zijn betoog over dat lachen goede vitamine zijn kwam hem ter ore dat dominees in Nederland vaak heel de week in een zwart pak lopen. Zijn grote vraag was of deze mannen dan wel kunnen lachen. Na de heerlijke maaltijd kwamen de kinderen van het dagcentrum ons een toneelstukje opvoeren met een mooie levensles: sta niet zelf aan het roer in je leven, maar geef God die plaats!

De rest van de middag hebben we gevolleybald, gespring touwt en andere spelletjes gedaan. De mannen verblijven deze nacht in gastgezinnen in de buurt van Bulboaca en de dames gingen knusjes in de bus weer terug naar Bethania. Zij werden daar later weer opgehaald om ook in duo’s naar hun gastgezinnen te gaan. In de gastgezinnen mogen we allemaal aanschuiven bij het avondeten en zien we steeds meer dingen van het echte leven hier!

Mathilde en Celine zijn te gast bij Daniella en Nicolai, ze hebben twee kinderen, de 6-jarige Sofia en de 1-jarige Luca. Hier hebben we heerlijk gegeten en Kolonisten van Catan gespeeld. Ook waren er mooie gesprekken over het leven in Moldavië. Nicolai vertelt hoe hij tot geloof is gekomen. Hij heeft geen christelijke opvoeding gehad maar ging wel altijd naar judo zomerkampen. Daar was de regel, als je een band hoger kan, moet je band met God ook verdiept worden. Op deze manier komen veel jongeren in aanraking met het geloof en leren ze veel van God. Hier kunnen we in Nederland veel van leren! Nicolai en Daniëlla vroegen naar ons huis en dorp. Waarop Mathilde antwoorde: ‘My village has a heaven’ ( ze bedoelde trouwens haven). Een cursus Cambridge is niet onnodig!

We vonden het een erg geslaagde dag, en kijken uit naar morgen!

Dag 5

Vanochtend kwam iedereen weer terug uit zijn of haar gastgezin. Iedereen zat vol verhalen; de 1,5 uur durende rit naar Strasenni was dus allesbehalve saai. Daan en Jelle logeerden bij een oud echtpaar in Bulboaca. Ze spraken geen Engels dus hebben ze met elkaar allemaal dierengeluiden gemaakt. Bij Jaco brandde het water uit z’n ogen door de hitte in het huis. Ook bij de andere gastgezinnen was het erg warm. ‘Ik ging bijna van m’n graatje. En die mensen maar klagen over de stookkosten’.

Mathilde en Celine begonnen de dag met een probleempje want ze moesten bijna weg, maar hun gastvrouw was nog niet wakker. Uiteindelijk hebben ze haar heel subtiel wakker gemaakt door heel hard te hoesten en te praten. Bij een aantal gezinnen was de zwavelgeur zo sterk dat ze niet naar de wc durfden.

Ondertussen reden we door een prachtig herfstlandschap naar Strasseni. Daar aangekomen hoorden we het verhaal van Antonina. Aan het begin van haar zwangerschap was ze vol verwachting over het bijzondere kind dat ze zou gaan krijgen. Dat was meteen het eerste wonder, want medisch gezien kon ze helemaal geen kinderen krijgen. Op 29 oktober 2002 werd Petru Maris geboren, een kindje met down. De dokter adviseerde om het kindje achter te laten of in ieder geval naar een weeshuis te brengen. Dat wilde ze absoluut niet. Met de steun van haar man zorgde ze voor haar zoon. ‘Ik vond het wel moeilijk, ik wist niet eens wat Down was en de mensen keken mij erop aan. Ik moest wel gezondigd hebben, om zo’n kind te krijgen. Maar God liet me zien dat de mensen anders naar hem zouden kunnen gaan kijken als ik ook anders naar hem zou gaan kijken. Dus ben ik voor hem gaan bidden. Of dat hij mocht gaan kruipen en lopen en dat gebeurde! Toen zag ik ook hoe gezegend ik ben met een man die me steunt en dat er zoveel mensen zijn die dat niet hebben.’ Dat was het begin van Charity Mission. Het leidde tot een dagopvangcentrum voor kinderen met een beperking, steungroepen voor moeders en nog meer initiatieven voor families met kinderen met een beperking. Na dit indrukwekkende verhaal knutselen we met de kinderen en zien we het gebouw wat het nieuwe centrum moet gaan worden. Daar is plaats voor meer dan 50 jongeren met een beperking. Vervolgens brengen we twee van de kinderen naar huis. We ontmoetten hun moeders en horen hoe belangrijk het centrum voor hun is.

Na een heerlijke lunch vertrekken we naar de hoofdstad. In de Orthodoxe kerk zien we veel oudere vrouwen die kruisjes slaan, kaarsjes branden en iconen kussen. Daarna liepen we naar de lokale markt waar de vissen als haringen in een ton zaten. Zij worden levend verkocht, dus mensen lopen met een spartelend tasje over de markt. Er werden ook nog souvenirs gekocht en we sloten de dag af met heerlijk Moldaafs eten in een restaurant.

Dag 6

De dag begon al vroeg want om 00:45 werd onze (bijna) rust ruw verstoord door het brandalarm. Nadat deze na een paar minuten als een kuiken begon te klinken was het na een minuut of 10 weer helemaal stil. De oorzaak bleef onbekend.

Om half 8 hadden we ontbijt met de geliefde eieren van Daan. Alie opende de dag met psalm 46. Dat God ook onze vesting mag zijn.

Om kwart voor 9 gingen we op weg naar Purcari, vlakbij de zuid-grens met Oekraïne. Een reis van 1,5 uur. Hier is Youth for Christ actief. We moesten een half uurtje wachten op de contactpersonen dus hadden we tijd om lekker in de zon te zitten en met de kinderen te spelen. Vitalie, de national director van Youth for Christ in Moldavië, legt uit dat de plaatselijke kerk een kinderopvang heeft en dat zij die ondersteunen. Verder zorgen ze ook voor eten bij de ouderen. Voor de kinderen is er een speeltuin wat ook bijna het enige is wat er voor hen te doen is.

Na deze uitleg hebben we een bezoek gebracht aan de burgemeester in het dorp. Youth for Christ werkt samen met hem. Hij is burgemeester van twee dorpen en sinds 11 maanden gekozen als burgemeester en opgegroeid in dit dorp. Hij vertelt dat hij het belangrijk vindt hoe de mensen leven en hoe het dorp eruitziet maar dat er geen mogelijkheid is om hieruit vandaan te komen zonder Europese hulp. Hij is daar erg dankbaar voor.
Het dorp is bekend om de wijn en heeft daar zelfs prijzen mee gewonnen. De reden is dat de kwaliteit van de grond heel goed is. In Frankrijk is dat 100%, hier 98%. Door te zorgen dat van iedere fles wijn een deel naar het dorp gaat, verdient het dorp wat geld. Ze verdienen hier alleen maar 10% van wat ze nodig hebben. Ze willen het geld investeren in de infrastructuur zoals wegen, riolering, waterleidingen, beregeningssystemen en onderwijs.
Verder wil het dorp proberen om meer toerisme hierheen te halen zodra de voorzieningen verbeterd zijn.
De twee dorpen hebben 2100 inwoners. Achthonderd mensen wonen en/of werken in het buitenland. Een derde van de huizen staan leeg. Het enige werk wat er is, is in de wijn. Er zijn een paar andere banen maar tegen lage lonen. Verder zou er meer wijn verbouwd kunnen worden maar de droogte houdt dit tegen. Hiervoor zijn investeringen in technologie nodig.

De oorlog in Oekraïne beïnvloedt het leven ook in het dorp. Zware bommen in Odessa zijn hier te horen alsof ze in het eigen dorp vallen. Verder heeft het invloed op de politiek en zijn er veel vluchtelingen hier.

Er wordt voor de jeugd geprobeerd om een andere manier van leven en perspectief te genereren, om uit een cirkel van armoede en problemen te komen. Niet door enkel eenmalig een maaltijd te geven.

Als we terugkomen spelen we een beetje met de kinderen en maken daarna een Bijbelles mee. Als afsluiting hebben we geprobeerd een paar liederen mee te zingen in het Roemeens. We verwonderden ons over het volume en de passie van de kinderen en docenten. Wijzelf hadden toch wel wat moeite om mee te zingen. Om ongeveer half 2 krijgen we heerlijk eten. Rijst met kip en zelfgemaakte pizza.

Om 14 uur vertrekken we om gezinnen te bezoeken. De helft van de groep is bij een vrouw van 78 die blind is geweest. Daan vraagt wat Jezus voor haar betekend. Ze vertelt dat ze Jezus bedankt voor alles en dat ze tot Hem bidt als ze het moeilijk heeft. Hij helpt in nood. Ze komt sinds een paar maanden in de kerk en ze vindt het heel fijn. We hebben een paar liederen gezongen en gepraat. Ze vond ons bezoek een voorrecht. De andere helft van de groep is bij een gezin geweest waarvan een jongen syndroom van down heeft.
Hij was een drieling en was de enige overlevende. Het is moeilijk voor de ouders om een baan te krijgen want ze moeten in de buurt zijn van Daniel. Hij is een paar keer geopereerd aan zijn luchtwegen en hart. Ze hebben zelf twee koeien en een tractor waar ze geld mee proberen te verdienen. Opvang kunnen ze niet betalen vanwege de kosten van €400 euro per maand. Daarnaast is dit ook nog op een andere locatie dus moeten ze verhuizen wat geen optie is.

Tussen de bedrijven door praten we met de contactpersonen van de organisaties. De projectcoördinator, Mosi, van Youth for Christ zegt dat hij veel geld kan verdienen in de bouw maar hij kiest ervoor om God te dienen via Youth for Christ en slechts een klein deel van zijn tijd aan zijn bouwbedrijf.

Later op de middag bezoeken we het terrein van de wijngaard met wijnhuis. Een soort luxe kasteel met hotel staat in groot contrast met de rest van het dorp.
Hierna nemen we afscheid van elkaar in het dorp bij de kerk en gaan wij weer terug naar Tintareni. In de bus is er naast gezelligheid ook ruimte voor serieuze gesprekken.

Als we terugkomen heeft Rodiga een heerlijke maaltijd voor ons bereid met aardappels, verschillende soorten vlees, groentes en cake na. Tijdens het eten belt Jelle’s moeder en krijgen we gezamenlijk wasadvies voor zijn smerige broek. ‘S avonds brengen we de avond door met spelletjes en gezelligheid.

Dag 7

Vanmorgen beginnen we om half acht met ontbijt. Om de maaltijd af te sluiten lezen we uit Johannes 3. We denken na over vers 30: ‘Hij moet wassen, maar ik minder worden.’ Voordat we de bus ingaan bidden we of de reis goed mag gaan. Na een korte improvisatie van bewegingsoefeningen door Ewout, gaan we de bus in.
Om half tien komen we aan bij de stichting Dorcas, Moldavië. We worden warm ontvangen met koffie en thee en daarbij schalen met koekjes, chocolaatjes, zoutjes en appels.

Over het werk van Dorcas krijgen we een presentatie te zien. Leila, de directrice van Dorcas deelt met ons dat ze ervan houdt om samenwerkingen te hebben met andere stichtingen. Dit omdat er dan ook meer mensen bidden. Ook geeft ze ons mee dat het goed is om mensen te helpen. Ze is blij dat we in Moldavië zijn, maar het is ook goed om naar eenzame mensen thuis om je heen te kijken.

In het kerkgebouw waar we zijn, zingen we nog bij de piano. En we krijgen allemaal een gevulde papieren zak mee de bus in. Dit is onze lunch, er zit van alles in! Onderweg naar de burgemeester van het dorp, genieten van de lunch en prachtige uitzichten. We ontmoeten de burgemeester, een jonge vrouw van 32 jaar, waarna we door rijden naar een schoolgebouw en een dagopvangcentrum in hetzelfde dorp. Bij het dagopvangcentrum wordt een ‘social laundry’ opgericht. Arme mensen kunnen hier hun was laten wassen en drogen. Anderen kunnen het hier betaald laten doen. Dorcas steunt hen in dit project.
Voor het zesde jaar op rij, organiseert Dorcas de Blue Buckets Campaign. Dit zijn blauwe emmers gevuld met producten, die uitgedeeld worden aan oude mensen die dit nodig hebben. Het project start op de eerste van november (vandaag dus!) en duurt tot eind januari. We hebben de bus gevuld met blue buckets en mogen mee het dorp in om deze zelf uit te delen. Na een grap, eerder deze week, over het weggeven van eigen schoenen, geeft Mathilde haar laarsjes aan een vrouw van 76 jaar. Mathilde moet haar weg vervolgen op witte sokken. Tot we weer bij Bethania zijn, mag ze schoenen van onze buschauffeur lenen.

Na deze rit door het dorp, eindigen we bij de kerk en hebben daar een informele bijeenkomst in de kerk met wat oude vrouwen. We zingen dezelfde liederen in verschillende talen, kippenvel! Een van de vrouwen neemt ons mee in haar gedachten, want hoe mooi zal het zijn om in de hemel met elkaar te zingen. Allemaal en in één taal!

Met deze vrouwen drinken we thee, waarbij de hele tafel weer vol staat met lekkernijen. Om zes uur vertrekken we om terug te gaan naar Bethania. Onderweg halen we pizza en eten deze met elkaar op.

Vanavond laten we allemaal één eigen foto van deze reis zien. We vertellen hierbij wat ons deze week het meeste raakte, wat waardevol is geweest voor ons. Verder sluiten we af met een gezellige bonte avond.

Morgen weer op naar Nederland. Slaap lekker!

Dag 8

Vanochtend was het op tijd de wekker, opstaan en ontbijten. De dag waarvan we wisten dat hij ging komen, afscheid nemen van de partners waar we verbleven en op reis terug naar huis. Als souvenir krijgen we allemaal een zak typisch Moldaafse chocolaatjes mee naar huis, wij op onze beurt trakteren de partners op stroopwafels en alle resterende cadeautjes. Nog voordat we vertrokken zijn wordt al duidelijk dat er flinke vertraging is, ach ja onze chauffeur staat voor dus rijden we naar het vliegveld en brengen daar ruim 5 uur wachttijd met elkaar door. Herinneringen delen, goede gesprekken, samen eten en lol maken. Dan worden bagagebanen opeens glijbanen en trolleys worden racewagens. De Moldaafse politie vermaant een aantal keren en doet onze jeugdigheid wat temperen.

Wat typisch dat je op een vliegveld direct de Nederlanders herkent en al snel ontstaan er contacten met mensen van de Nederlandse ambassade en een vergelijkbare jeugdgroep die ook op de terugreis zijn. Wie weet waar die contacten nog toe leiden!

Om 15.30 vertrekt dan eindelijk onze vlucht en komen we ongedeerd op Schiphol aan waar onze familie ons opwacht. Fijn weer terug te zijn en ons ritme weer op te pakken.
Dankbaar kijken we terug op deze reis, wat hebben we genoten en wat een diepe indrukken blijven in ons hoofd achter!

Fijn dat jij onze blog leest, ben je tussen de 16 en 30 jaar en maakt dit je nieuwsgierig? Kijk vooral op de site van Kom over en help voor toekomstige reizen!