Blog Xperiencereis Moldavië

Dag 1

De Xperiencereis reis naar Moldavië is van start gegaan! We vertellen jullie graag over deze eerste dag. De reis begon op Schiphol waar we elkaar ontmoette en uren de tijd hadden om elkaar te spreken, want het was veel wachten. We hebben als begin van de reis gebeden en zijn daarna het vliegtuig ingestapt. Deze vlucht was voor sommige een hele ervaring! Er werd wantrouwig gekeken naar gaatjes in het vliegtuig, een deur die lekte en een knopje dat los zat. Gelukkig zijn we veilig aangekomen! Aangekomen in Moldavië stond een enthousiaste Moldaviër Vladimir ons op te wachten. Vladimir nam ons met een bus mee naar onze uitvalbasis. In de bus hadden we nog wat energie en hebben we geestelijke liederen gezongen. Op ons kamp kregen we een rondleiding en aten we heerlijke pizza. Het was opvallend dat alleen de kaas pizza overbleef, dat was het laatste wat de mensen uit Moldavië verwachtte. In de avond werd het rustig, iedereen was moe van alle nieuwe indrukken…

Vanuit Moldavië Gods zegen toegewenst!

Willen jullie bidden voor gezegende dagen voor ons en de mensen uit Moldavië?

Dag 2

Vandaag zijn we met elkaar naar een lokale kerk geweest. Dit was een kleine gemeente, waarbij wij met onze komst het aantal aanwezigen verdubbelden. Deze dienst werd door de gemeenteleden zelf ingevuld, dus we begonnen niet strak om 10 uur maar bij de inloop werden er liederen gespeeld totdat iedereen aanwezig was. In de dienst mochten de gezinnen een eigen bijdrage leveren, bijvoorbeeld door te zingen of een Bijbelgedeelte te lezen. Dit gaf een mooie invulling van de dienst. Ook wij hebben met elkaar een aantal liederen gezongen. Bij een aantal liederen die we zongen konden de mensen ook zelf meezingen in hun eigen taal. Er was ook een jeugdpastoor die een korte preek hield en ook Ewout (onze reisleider) had een mooi stuk voorbereid. De dienst had dus twee preken, dat scheelt weer een dienst😉

De dienst sloten we af met een heeeeeerllijke maaltijd die door de gemeenteleden was klaargemaakt. Dit was echt Moldavies eten, met appelbrood, aardappels gemengd met kip, ui en jus (soort aardappelsoep, maar echt verrassend Molda-lekker). We hebben mooie gesprekken gehad met de mensen daar. Die gesprekken hebben we voortgezet tijdens de middag vol met sportieve activiteiten en spellen, waarbij ook de jeugdpastoor actief meedeed (te herkennen aan de gele muts). Dit was een mooie manier om zo te verbinden met de mensen hier. Een echte rustdag zat er voor ons dus niet per se in, maar we hebben erg veel plezier gehad! In de avond werd, wederom, een heerlijke maaltijd voor ons bereid op een stenen buitengril. Tot nu toe hebben we al veel mooie liederen met elkaar gezongen.
Na de reis hebben wij waarschijnlijk geen stem meer over, dus bij deze alvast een waarschuwing. In de avond hebben wij als groep een mooie Bijbelstudie gehad, en u raadt het vast wel; we hebben weer een aantal liederen gezongen met Ewout op de piano en Maurice op de gitaar als begeleiders. Het was een waardevolle dag en morgen gaan we ook het dagcentrum, waar we nu verblijven, in actie zien. Het is mooi om met elkaar ook het geloof te delen en de cultuur te zien.
We kijken uit naar de komende week!

Dag 3

Uitslapen zit er deze week zeker niet bij. Vanmorgen stond de wekker bij de meeste mensen weer om kwart voor 8, om kwart over 8 werden wij aan het ontbijt verwacht. Een aantal mensen begon de dag binnen met een potje voetbal. Dat er tot nu toe nog niets is gesneuveld is erg bijzonder. Toen de groep compleet was, stond de tafel weer vol met lekkers.

Na het ontbijt was het tijd voor een presentatie over het kinderdagopvangcentrum op het terrein waar wij nu verblijven. We kregen veel informatie over het doel ervan en hoe het is opgezet. Het gemiddelde loon van een leerkracht op het dagcentrum werd benoemd en daardoor kregen wij een besef met hoe weinig geld de mensen hier rond moeten komen; omgerekend was dit zo’n 340 euro per maand. En dan te bedenken dat het eten in de winkels hier niet eens zo heel veel goedkoper is dan in Nederland. Vervolgens kregen we een tour door het gebouw. We namen een kijkje in de lokalen waar ’s middags kinderen komen voor extra lessen. Ook mochten we bij de bakkerij binnen kijken waar ons brood gebakken wordt.

Na deze tour wordt de groep verdeeld in groepjes. Een aantal groepjes gaan met een man mee die bij een aantal mensen wat brood en een maaltijd brengt. Deze mensen krijgen vijf keer per week zo’n maaltijd. Andere groepjes gaan lokale mensen bezoeken. Het was erg indrukwekkend om bij deze mensen binnen te kijken. De huisjes zijn erg klein en oud. Ook zijn de meeste mensen heel blij om je te zien en benoemen ze heel vaak dat ze dankbaar zijn voor alles wat ze krijgen. Een voorbeeld voor ons!

Nadat wij hebben genoten van een overvloedige maaltijd kunnen wij meekijken met een aantal lessen die gegeven worden en is er tijd om spelletjes te doen met de kinderen die op het dagcentrum zijn. Vol enthousiasme storten we ons in een potje voetbal. Het is mooi om te zien hoe de kinderen genieten van de aandacht die je hen geeft. Rond 4 uur verdelen we ons in drie groepen en lopen we naar verschillende huizen. Het is erg confronterend om te zien hoe weinig deze mensen hebben. We komen binnen in een huisje waar een moeder met haar 2 kinderen in één kamer slapen. Deze mensen hebben wel een woonkamer, maar kunnen daar alleen in de zomer zitten, omdat het in de winter te koud is. Als we door de tuin lopen, zien we een klein hokje staan. Dit is het toilet van deze mensen. Binnen in huis is die er niet, dus moeten zij altijd naar het hokje buiten. Ook hebben deze mensen niet eens een douche. Als je dit ziet, besef je pas hoe rijk gezegend wij zijn. Wij geven een aantal cadeautjes aan deze mensen en lopen weer terug naar het dagcentrum. Nadat wij weer van een overvloedige maaltijd hebben genoten, maken we een avondwandeling, doen we spelletjes en eindigen we de dag met gebed.
Morgen moeten we om kwart over 7 aan het ontbijt zitten, dus dat wordt geen uitslapen voor ons.

Tot morgen!

Dag 4

Bezoek aan de Granny club

Het begon vandaag al vroeg: om kwart over 7 zaten we al aan het ontbijt. Vandaag met vers zuurdesembrood uit eigen bakkerij! Na het ontbijt stapten we met z’n allen de bus in. Op een gegeven moment dachten we in de file te staan, maar niets leek minder waar. Er kwam zowaar een herder met zijn kudde schapen (én een verloren bokje) langs, die een galm van belletjes achterliet.

Drie kwartier later kwamen we aan op onze eerste stop: het kantoor van Dorcas. Hier kregen we een presentatie over het werk van Dorcas en hun samenwerking met Kom Over En Help. Tijdens de presentatie kregen we koffie en thee en genoeg lekkernijen: chocolade, verschillende koekjes, stukjes banaan en stukjes gedroogde pruim.
Na al deze lekkernijen kregen we zelfs nog wat broodjes en water voor in de bus. We moesten namelijk nog zo’n anderhalf uur rijden naar de volgende locatie. Gelukkig konden we onderweg ENORM GENIETEN van aanhoudend gitaarspel van één van de beginnende muzikanten onder ons. Onderweg hebben we ook nog ons kunnen verbazen over met hoeveel moeite de ambulance langs het verkeer kwam en vroegen we ons af of er hier verkeersregels bestaan.

Na een tijdje kwamen we aan bij een kerk waar de granny club (voor de Nederlanders: de oma’s) regelmatig samenkomt. We werden verdeeld in drie groepen en gingen bij twee granny’s thuis langs. Eén van de granny’s wilde ons liever niet thuis uitnodigen vanwege de armoedige omstandigheden waarin ze leeft. We ontmoetten haar dan ook in een huis waar studenten en ouderen kunnen verblijven. Toen we bij de volgende granny binnenkwamen liepen er tranen over haar wangen. Ze was erg blij dat we haar kwamen bezoeken. Zelf kon ze niet naar buiten omdat ze voor de helft verlamt was geraakt. Ze had het erg koud omdat de kachel nog niet aan kon. Dit mocht pas als het ‘koude seizoen’ officieel was begonnen.

Bij terugkomst in de kerk wachtte ons een heerlijke lunch met verschillende broodjes en zoetigheden. De lunch werd afgesloten met het Russische gezang van zeventien granny’s. Ze hadden er erg veel plezier in en stiekem wij ook wel. Wat veel hilariteit opwekte, waren de onderlinge onverstaanbare discussies. Na twintig minuten had iedereen zich voorgesteld en waren wij aan beurt. We zongen met zijn allen ‘Amazing Grace’. Dit riep herkenning op bij de granny club. Enthousiast lieten ze ons hun zelfgemaakte spullen zien en verschillende onder ons hebben hier aankopen gedaan. Als laatst hebben we nog een tour inclusief uitleg gehad in de podcast-room van de kerk. Hierin kwam naar voren dat de podcast ontzettend veel volgers had én veel Turkse moslims bereikten die interesse kregen in het christelijk geloof.

Aan het einde van de dag gingen we langs bij een restaurant met typisch Moldavische gerechten. Toch kozen sommigen voor de veilige weg: friet! Eén van ons heeft in het restaurant Victor mogen ontmoeten. Helaas bestond Victor niet lang meer. De helft van de tafel heeft met verwondering gekeken naar hoe Victor langzaam naar binnen gleed. Victor, de beste vis van de zee- zwom verder in olie en belande in de maag. De avond brengen we door met spelletjes.
Welterusten, en tot morgen!

Dag 5

Na een avontuurlijke nacht met ‘Govert de Gans’ stonden om 8.00 de vrijwilligers klaar om ons met de auto te vervoeren naar project Speranta, twee dorpjes verderop. Daar aangekomen stond er een heerlijk ontbijt klaar, verzorgd door de koks van het project. Onder het genot van een heerlijke cappuccino (eindelijk goede koffie), naar het verhaal geluisterd van Vladimir; pastoor, projectleider en manusje van alles bij Speranta. Hij gaf ons daarnaast nog mooie levenslessen mee over huwelijk, gezin en geldzaken, die hij ook meegeeft aan jonge stellen in zijn gemeente.

Aan het einde van de ochtend hebben we met Vladimir voedselpakketten gebracht bij arme, oude mensen. Deze pakketten krijgen zij eens per maand. Bij het afleveren treffen we indrukwekkende situaties aan en hebben we bijzondere gesprekken met de mensen. Zo waren we bij een oude dame (zie foto’s) die vertelde 3 dagen geen brood te hebben gehad. Zij heeft een zoon die haar niet bezoekt en heeft verder niemand om zich heen. Om te kunnen koken moet zij op haar knieën zitten bij het gasstelletje op de grond. Op de vraag of zij alleen woont antwoord zij: ‘Ik woon hier alleen, maar samen met God.’ Een bijzondere getuigenis en voorbeeld van de hoop die in haar leeft.

Ondertussen werd er bij project Speranta door de overige deelnemers hard gewerkt in de tuin. Er is geploegd, peren geplukt, bladeren geveegd (een onbegonnen werk door het seizoen) en onkruid geplukt. Daarna genoten van een heerlijke lunch; kippensoep (ziama) en gevulde paprika. De kids kwamen binnengedruppeld, die we geholpen hebben met huiswerk en vermaakt hebben met spelletjes en voetbal. Als bedankje kregen we knutselwerkjes en kaarten.

Aan het einde van de middag hebben we bij het nieuwbouwproject van Speranta gekeken. Het doel is om er een gezamenlijk gebouw van te maken die dagelijks kan worden gebruikt. De wens is om hier een deel te gebruiken voor het dagcentrum en een deel als kerkzaal. In corona-tijd is de bouw gestart. Deze is halverwege gestopt, omdat er niet genoeg financiële middelen zijn. Vladimir deelde zijn hoop voor de toekomst, dat God op Zijn tijd en door middel van het gebed zal zorgen dat het gebouw afgemaakt kan worden.

Aansluitend werd ons diner geserveerd door de chef-koks van Speranta. Een traditioneel Moldavisch gerecht, placinta. Als afsluiter werden wij toegezongen door de tieners en hebben wij daarna voor hen gezongen. Het eten wat over was mochten de tieners opeten. Wanneer de lampen uitgingen mochten zij pakken wat ze wilden. Je kunt het wel raden; binnen een paar tellen waren de borden leeg.

Teruggebracht door de vrijwilligers naar Bethania, onze verblijfsplaats. Hier hebben we elkaar beter leren kennen door een Kahoot-quiz met persoonlijke, grappige feitjes. Bij het schrijven van deze blog is de rest van de fanatieke groep buiten aan het voetballen.

Het was een indrukwekkende dag met veel inspirerende verhalen van Vladimir. Verhalen die raken doordat er zoveel hoop leeft bij de medewerkers van het project en de inwoners van Moldavië. Hierin klinkt door dat ze overtuigd zijn van Gods nabijheid en trouwe zorg in het leiden van de projecten en Gods voorzienigheid in de dingen die nodig zijn. Een bijzondere en leerzame getuigenis!

Dag 6

Vandaag ging de wekker veel te vroeg. Om 7 uur zaten we aan het ontbijt. Want onze buschauffeur stond om 8 uur klaar om ons naar Straseni te brengen, 1.5 uur rijden vanaf onze slaapplaats. Hier is het project, ‘New Hope’. Dit is een dagopvang voor kinderen met speciale behoeften, zoals Autisme Spectrum Stoornis (ASS) en Syndroom van Down.

Eenmaal hier aankomen kregen we een uitgebreide presentatie over wat ze allemaal met de kinderen doen. Ze organiseren bijvoorbeeld kinderkampen en in december vieren ze de ‘happy month’. Ze delen eten en cadeautjes uit op verschillende plekken. Ook organiseren ze een feestmiddag, waarin ze onder andere het verhaal van Jezus’ geboorte vertellen.

Vervolgens gingen ze vertellen over het ontstaan van dit project. Het was een indrukwekkend verhaal. Moeder kon menselijk gezien geen kinderen meer krijgen, maar toch hebben ze nog een kind ontvangen. Tijdens de zwangerschap heeft de moeder van God gehoord dat haar kind tot zegen zou zijn voor anderen, ze dacht toen zelf dat hij zendeling zou worden. Toen het kind in het ziekenhuis geboren werd, bleek hij Syndroom van Down te hebben. Toen werd tegen ouders gezegd dat ze het kind beter achter konden laten in het ziekenhuis, want deze zou alleen maar een last zijn voor ouders. Deze ouders wilden het kind graag houden. De eerste jaren waren moeilijk, want de ouders hadden geen kennis en er was ook geen hulp beschikbaar. Toen is ze in contact gekomen met een moeder die in dezelfde situatie zat, ze hebben samen gehuild en gebeden. Toen hebben ze besloten om opvang te organiseren en kinderen uit te nodigen om ouders te ontlasten van de intensieve zorg. Zo is het project ‘New Hope’ begonnen.

Op dit moment komen er negen kinderen, verspreid over verschillende dagen naar de opvang. Ze hebben grote dromen voor de toekomst. Op dit moment hebben ze een pand gekocht die ze aan het renoveren zijn. Hier hebben we een rondleiding gekregen. Het ziet er veelbelovend uit. Hier hopen ze 50 kinderen op te kunnen vangen.

Vervolgens zijn we met de kinderen aan de slag gegaan. Ze kregen creatieve les en hier zijn we samen met de kinderen gaan knutselen. We hebben met elkaar gegeten en toen zijn we nog even naar buiten gegaan. Hier hebben we de kinderen vermaakt met het speelgoed dat we hadden meegenomen.

Vanmiddag hebben we een tour door de stad Chisinau gehad, van een medewerker van ‘New Hope’. We hebben een orthodoxe kerk bezocht, 94% van de Moldaven is orthodox. En we hebben de economie gesteund door souvenirtjes te kopen.

Vanavond slapen we in gastgezinnen, daar lezen jullie morgen meer over! Iedereen is suuper zenuwachtig:)

Dag 7

Vanochtend werden we uitgeslapen wakker in onze hostfamily’s voor onze laatste dag in Moldavië. Gister kregen jullie hiervan al een korte vooruitblik. We werden opgesplitst in groepjes van 2 personen. Iedereen werd vervolgens afzonderlijk op missie gestuurd naar diverse gastgezinnen. Hier werden we allemaal heel hartelijk ontvangen met rijkelijk gevulde tafels. Een taalbarrière zat soms in de weg, maar met handen en voeten kom je ook een heel eind. De avond vulde zich bij bijna iedereen met gesprekken over familie(geschiedenissen), het leven in Moldavië, het geloof en andere interessante onderwerpen. Na de nachtrust kreeg iedereen een typisch Moldavisch ontbijtje voorgeschoteld. Niet iedereen kon dezelfde waardering hiervoor opbrengen, al werd dit uiteraard niet bij het gezin uitgesproken. Rond de klok van 08:15 werd iedereen weer opgehaald en teruggebracht naar onze thuisbasis. Hier werd door sommigen nog een aanvullend broodje gescoord om de (al dan niet bewust) resterende ruimte in de maag op te vullen.

Voordat we op pad gingen stond ons nog een emotioneel moment te wachten. Reisleider Ewout keerde namelijk een dag eerder huiswaarts. We hielden het afscheid kort en bondig, aangezien ons vervoer al stond te wachten om ons mee te nemen op een ca. 2 uur durende trip naar Borceag. Dit ligt in het zuiden van Moldavië. In de bus hebben we om de tijd te doden uitgebreid ervaringen gedeeld over onze xperience van afgelopen nacht. In Borceag gingen we op bezoek bij Youth for Christ, een andere partner van Kom over en help. Hier worden we enthousiast onthaald door Vitalie. Hij had, op z’n Nederlands, een plan uitgestippeld voor de rest van de dag. Eerst werden we rondgeleid door het opvangcentrum voor kinderen en de naastgelegen kerk. In de kerk zagen we allemaal voor het eerst een échte cimbaal, zoals beschreven in Psalm 150. Mozes, één van de vrijwilligers, kon spelen op een accordeon. We besloten spontaan om enkele liederen met elkaar te zingen onder instrumentale begeleiding van Mozes en Maurice. Een bezoek aan een familie waarvan de kinderen na schooltijd ook naar het dagopvangcentrum komen. We gingen te voet naar locatie, het was niet ver van het dagopvangcentrum. Eenmaal aangekomen kregen we een kijkje in het leven van deze mensen. Een vrouw, moeder van drie kinderen, en haar vader. Deze mensen wonen in een klein huisje met grote tuin. Ze komen rond van de opbrengst van een aantal kippen en ganzen, en van hetgeen er groeit op het stukje land achter het huis. We gaven de moeder een tas met wat eten waarop ze emotioneel reageerde. Ze hebben niet veel, maar proberen positief te blijven door te kijken wat ze wel hebben, en doen wat binnen hun mogelijkheid ligt.

Daarna liepen we terug naar het dagopvangcentrum waar ons een goedgevulde tafel wachtte, klaargemaakt door twee vrijwilligers van het centrum. Het was typisch Moldavisch eten, -zoals bij iedere maaltijd- zoetigheid, plăcintă, en nog meer lekkers. Na de maaltijd kregen we nog meer informatie over de verschillende taken van de vrijwilligers, de oorsprong, en het doel van het dagopvangcentrum, het bieden van een plek waar kinderen een fijne tijd kunnen hebben, sociale vaardigheden leren, en een warme maaltijd krijgen (vaak de enige per dag). Er was ook een primitieve kabelbaan gemaakt met veiligheidsgordel en wel. De kinderen vonden dit geweldig. De middag hebben we verder gevuld met diverse (bal)spelletjes, armbandjes maken, kleuren, liedjes zingen etc. waarmee we de hele groep konden vermaken. Er werd uitgebreid afscheid genomen, waarna we weer huiswaarts keerden. Hier stond als avondmaaltijd weer heerlijke plăcintă voor ons klaar!

Dag 8

Weerzien!
De allerlaatste dag van onze reis naar Moldavië is alweer aangebroken. Vandaag is het zaterdag en vliegen we terug vanaf de hoofdstad Chisinau naar onze thuisbasis. We zijn het meer dan zat, zo’n week vraagt veel energie en inspanning. Normaal doen we misschien meer in een week maar het reizen, luisteren, vragen stellen en meeleven kost veel energie. We kijken terug op een geweldige week met elkaar. De groep is hechter geworden, we hebben elkaar wat leren kennen en samen hebben we veel ervaringen opgedaan. Het was bijzonder en tegelijkertijd verdrietig om te zien hoe groot het verschil met Nederland is. Hoe rijk wij zijn, hoe arm het in Moldavië is. Het leert ons dankbaar te zijn! Nu thuis de foto’s laten zien, de ervaringen delen, het resterende sponsorbedrag ophalen (doneer vooral nog 🙂) en deze ervaring meenemen in ons eigen leven. We zijn bovenal God dankbaar dat Hij ons deze reis bewaarde.
Voor u thuis: dank voor het meelezen en de steunende appjes! Tot snel