"Een reis om nooit te vergeten"
Een Xperiencereis laat diepe indrukken bij de reizigers achter. Om deze indrukken te delen met het thuisfront, vrienden en andere betrokkenen volgen we jongeren tijdens hun Xperiencereis naar Armenië.
Vrijdag 24 april
Vandaag was het zover! Onze reis naar Armenië begon. (Bijna) iedereen was keurig op tijd op Schiphol en we hadden er zin. Nadat we ingecheckt hadden, hebben we lekker een hapje gegeten. Toen begon de reis helaas te vertragen: een kwartier werd een half uur, een half uur werd een uur en een uur werd zelfs een uur en een kwartier. Uiteindelijk mochten we aan boord van het vliegtuig en vlogen we voorspoedig naar Warschau in Polen. Vlak voordat we gingen landen, kregen we lichte stress: we hadden nog maar 6 minuten overstaptijd voor onze vlucht naar Armenië. Toen we eenmaal geland waren, hebben we sprintjes getrokken om het vliegtuig te halen. Helaas was de gate al gesloten en konden we niet meer mee. Een beetje ontredderd stonden we op een verlaten luchthaven. Bij een informatiebalie kregen we gelukkig pakketjes troost met allerlei lekkers en een flesje water. Ook werd er een nieuwe vlucht voor ons geregeld. De nieuwe vlucht bleek pas de volgende avond te gaan, dus helaas moesten we onze plannen in Armenië voor zaterdag afzeggen en nieuwe plannen bedenken voor een dagje Warschau. Maar eerst mochten we nog genieten van een mooie hotelovernachting die voor ons geregeld was.
Zaterdag 25 april
Om 08.30 uur zaten we weer fris en fruitig aan een royaal ontbijt. Want of het nou Armenië of Polen is, ons programma is gevuld! Vandaag deden we in groepjes een Nederlandse escapetour door Warschau. Tijdens deze tour kregen we een mooie kijk op de stad, de gebouwen en de geschiedenis rond de Tweede Wereldoorlog. Tijdens deze tour ontmoetten we een groep Poolse christenen, die liederen aan het zingen waren en aan het evangeliseren waren. We hebben samen gezongen in het Nederlands, Engels en Pools. Ook hebben we met deze mensen mooie gesprekken gevoerd, samen gebeden en een stukje van hun gastvrijheid ervaren: ze trakteerden ons op pizza, plaatselijke lekkernijen en drinken. Ze waren bemoedigd door onze aanwezigheid en wij niet minder door onze ontmoeting met hen! Daarna besloten we nog even het stadje in te gaan, waar we nog een groep christenen tegenkwamen. Dit waren Nederlanders! Ook daar hebben we heerlijk mee gezongen. We kijken terug op een mooie dag met bijzondere ontmoetingen, prachtige natuur (vrolijk fluitende vogels, zon en tulpen) en heerlijk voedsel. Eindelijk is het dan nu zover: we gaan in het vliegtuig naar Armenië!
Zondag 26 april
Daar gaan we dan inmiddels is het 24 uur later dan gepland, maar we gaan nu dan echt naar Armenië! De vlucht verliep voorspoedig rond 3.15 (lokale tijd) zijn we geland in Yerevan, Armenië. Één van de meiden van de groep dacht dat het wel leuk was om een foto te maken bij de douane, deze belande na een aantal seconden in de prullenbak, op camera’s hadden ze gezien dat ze een foto nam en dit is streng verboden.
We werden opgewacht door Aram onze chauffeur voor de week. Rond 5.30 uur waren we dan eindelijk bij ons appartement, na een korte rondleiding van Varso door ons appartement konden we dan eindelijk rond 6 uur terwijl de hanen al kraaiden en de zon begon op te komen ons bed in. Na 2 uurtjes slaap en een heerlijk Armeens ontbijt vertrokken we richting de kerk. Onderweg pikten we Nane en Naira op, twee super lieve Armeense vrouwen, zij zullen deze week veel met ons meegaan als talk en gids.
Eenmaal bij de kerk aangekomen werden we warm verwelkomt door de gemeenteleden. Het was een erg indrukwekkende dienst 3 pastors gingen voor en deelden met ons een gedeelte uit Gods Woord. Ook werd er door het koor en door ons nog gezongen. Het was erg ontroerend om te horen dat meerdere gemeenteleden en ook de pastor gevangen hebben gezeten om hun geloof in een Gulack (kamp/gevangenis). Na de dienst kregen we weer een heerlijke maaltijd, toen iedereen zijn buik vol had kregen we nog een rondleiding door the Bakery of hope, dit zit aan de kerk vast en is één van de projecten van de gemeente. Dit project hopen we dinsdag nog wat uitgebreider te bezoeken. Nane en Naira namen ons mee de stad in, hier deden we in teams een spel. Dit spel leidde ons door de stad heen, nam ons mee door de geschiedenis van Yerevan en bracht ons in contact met de bevolking. Het was goed om even actief bezig te zijn 😉. Eenmaal terug bij the Theological Seminary waar we verblijven, konden we even uit rusten en genieten van de maaltijd. Na een mooie Bijbelstudie over Jesaja 58 konden we lekker optijd naar bed met als achtergrondgeluid blaffende straathonden.
Maandag 27 april
Vandaag begon de dag met stralend weer en een koninklijk ontbijt. Toen we dat achter de kiezen hadden zijn we met de bus naar Khor Virap gereden. Dit is een oud klooster met mooi zicht op de berg Ararat, ook wel bekend van de ark van Noach. In dit klooster heeft St. Georgius de Verlichter maar liefst 13 jaar gevangen gezeten in een ondergrondse cel. Na een mooie tour door het klooster, hebben we nog wat mooie plaatjes geschoten op een berg waar het klooster op stond. Het programma ging door en wij dus ook. In de bus weer terug naar Yerevan. We werden meegenomen door Sirush, de verantwoordelijke van de dagopvang bij Youth for Christ. De kinderen die hier komen hebben geen aardse vader meer in hun leven. Dit heeft verschillende oorzaken. Doordat ze naar de dagopvang komen, na schooltijd, krijgen ze liefde, aandacht, voedsel én (Bijbelse) educatie die de werkende moeders niet alleen kunnen geven. Eenmaal binnengekomen bij het dagopvangcentrum, zagen we hoe kinderen tekenles kregen. Terwijl de kinderen aan het tekenen waren, kregen wij een rondleiding door het gebouw. Tot onze verbazing werd het gebouw ook gebruikt, op zondag, als gemeente. Op de zondag hebben ze er dienst en na de dienst ook zondagschool etc. Nadat de kinderen klaar waren met tekenen, nodigden we ze uit om naar de ‘kerk’ te komen om met ons te zingen. Wij leerden hen liedjes aan in het Engels en Nederlands, maar ook zij leerden ons Armeense liedjes aan. Het was leuk om te zien dat de gebaren er snel in zaten, maar de tekst was nog wat lastig, ook voor ons;) Het werd tijd om naar buiten te gaan. We hadden ballen, ballonnen en springtouwen meegenomen waar fanatiek mee werd gespeeld. Voordat we de kinderen weer verlieten, hebben we ze allemaal een armbandje gegeven en daardoor het Evangelie met ze gedeeld. Op het armbandje staan 5 kleuren die samen het Evangelie kort samenvatten. De uitleg was geprint op kaartjes, in het Armeens, die we meegaven naar huis.
Sirush nam ons mee naar een restaurant, waar we typisch Armeens voedsel konden nuttigen. Voordat we met zijn allen aan tafel zaten, gebeurde er iets bijzonders. Er kwam een jonge dame naar een van de groepsleden toe. Ze maakte een opmerking over het T-shirt dat ze aan had. De tekst op het shirt luidde: ‘Jesus is King’. Omdat de tafel te groot was voor de hele groep, ging er een tweetal bij de jonge dame, haar tante en oma aan tafel zitten. Het bijzondere aan deze ontmoeting was dat er vanmorgen is gebeden voor gesprekken n.a.v. het shirt. God is ook hier aan het werk! Na de indrukken van deze bijzondere ontmoeting kregen we nog eventjes de tijd om de stad in te gaan en een souvenir te komen op een markt. Nadat iedereen geslaagd waren stond de bus al op ons te wachten en zijn we naar het verblijf teruggegaan om daar lekker te eten en onze rust te pakken voor de volgende dag. Tot morgen!
Dinsdag 28 april
Vandaag was weer een dag vol activiteiten en indrukken.
We begonnen de dag bij Diaconia – een partner organisatie van Kom Over En Help.
Die hebben een prachtig gebouw waarin we eerst mochten luisteren naar een Presentatie van Nane.
Zij vertelde over de projecten die ze mogen doen en wat ze kunnen beteken voor allerlei mensen
Zo liet ze ons iets zien van de problematiek rondom het grote aantal vluchtelingen uit Artsakh (Nagorno Karabach).
Deze mensen zijn gevlucht zonder iets mee te kunnen nemen en moeten hier nu een bestaan op zien te bouwen.
Zij bieden allerlei cursussen aan om deze mensen weer een start te kunnen geven.
Naast een bakkersopleiding en een naaiopleiding bieden ze ook cursussen aan zoals fotografie, grafisch ontwerp en toerisme en hospitality.
Na deze presentatie hebben we dit zelf een beetje mogen ervaren.
We namen een kijkje in en het naaiatelier waar we de cursisten mochten ontmoeten die ons hielpen bij het naaien van een boekenlegger.
Het was bijzonder om de blijdschap en trots in de ogen van deze mensen te mogen zien om deze vaardigheid aan ons over te kunnen dragen.
Het was ook heerlijk om te zien hoe de jongens zaten te klungelen achter de naaimachines.
Later kregen we ook nog de kans om onder toeziend oog van de bakkers-in-opleiding een traditioneel Armeens gebakje te maken.
Ondanks dat deze mensen straalden en iets uitten van de hoop die ze hadden door deze opleidingen schuilt er wel een droevig verhaal achter deze gezichten.
Daar mochten we iets van horen van een viertal jongedames die dus gedwongen moesten vluchten uit Artsakh.
De diep trieste verhalen die ze in alle kwetsbaarheid deelden raakten ons diep.
Een van hen deelde iets van een gebrek aan medicijnen voor een van haar 3 kinderen, het lijden van honger en de angst om bombardementen.
Een van hen vertelde in tranen over de het moment dat haar kinderen plotseling juichten tijdens het doen van verstoppertje.
Ze hadden namelijk een snoepje gevonden, maar ze wist niet hoe ze dat moest gaan verdelen over haar 3 kinderen.
Diep onder de indruk verlieten we het kantoor.
Na een heerlijke lunch met typische gerechten uit Artsakh hebben we kennisgemaakt met de kinderen van de naschoolse opvang.
Ze hadden speciaal voor ons naamkaartjes gemaakt met de Nederlandse en Armeense vlag.
Vervolgens zongen we uit volle borst het volkslied van Yerevan waar we onderweg hard op hadden geoefend.
Toen daagden sommige kinderen ons uit voor een schaakspel en anderen gingen creatief kaartjes maken met ons.
Als afsluiting kregen we een dans aangeleerd die symbool staat voor verbinding.
Na ons houterige gestuntel moesten we ons in nette kleren steken om naar de koningsdag viering van de Nederlandse ambassade te gaan.
Daar hebben we genoten van de lekkere hapjes en de ontmoeting met andere Nederlanders.
We kregen zelfs een kans om met de ambassadeur te spreken en op de foto te gaan.
Ondanks deze ontzettend drukke dag, met vele indrukken hebben we erg genoten!
Woensdag 29 april
Aangezien we ons gisteravond dik hadden gegeten bij de Nederlandse ambassade, leek het er bijna op dat we het avondeten dat al was klaargemaakt, bij het ontbijt in de vorm van pizza weer voorgeschoteld kregen.
Om 8.45 stond Aram weer stipt op tijd klaar om ons naar het Sevanmeer te brengen. We genoten onderweg van de mooie besneeuwde bergen. We kwamen over de hoogste brug van Armenië en uiteindelijk bij het meer. Dit meer is het op 1 na hoogstgelegen zoetwatermeer ter wereld, namelijk op 1900 m. Dit meer liep in het verleden door aangelegde irregratie leeg. Gelukkig blijft het nu door maatregelen stabiel.
Na 200 treden beklommen te hebben, kregen we een prachtig uitzicht over het Sevanmeer. Hier boven stonden 2 kerken die rond 874 gebouwd zijn. Naira heeft ons historische uitleg gegeven over de kerken en kruisstenen. Op een speciale kruissteen die in deze kerk stond, was het hele Evangelie kernachtig afgebeeld.
Na ons door de souvenirs geworsteld te hebben, bleek er toch nog een reisgenoot achter gebleven te zijn. Gelukkig stopte de chauffeur op tijd en gingen we op weg naar Chambarak. Onderweg zagen we het landschap veranderen. Zo waanden we ons opeens in Ijsland en in Wales. Ondertussen ontweken we de koeien die op de weg liepen. We kwamen steeds meer armoedige huisjes tegen.
We stapten uit en werden verwelkomt door Anna, de onderdirecteur. Er klonken vreugdekreten toen we te horen kregen dat we paard mochten rijden. Tijdens het paardrijden klonken er geluiden, waarvan we in het midden laten of dit vreugde- of wellicht angstgeluiden waren. Esther kreeg de eer om in de Lada te rijden. En Dara mocht te paard naar het huis waar een heerlijke lunch klaar stond. Helaas kon de buitenpicknick door de koude temperaturen niet doorgaan. We kwamen in een huis waar een heerlijk kacheltje brandde. We kregen een royale maaltijd voorgeschoteld met verse producten zoals honing, groenten, kruiden, gebakken aardappel en appel van de BBQ.
Na de maaltijd sloten we af met liederen, maakten we nog meer ritjes te paard en werden er vele lucht- en groepsfoto’s gemaakt. We namen afscheid van Arthur (de eigenaar van het paard) en gaven hem Nederlandse cadeautjes waar hij zichtbaar dankbaar voor was.
Tenslotte reden we naar een opvangcentrum in Shoghakat waar kinderen na schooltijd naar toe kunnen voor activiteiten zoals schilderen, robotica, kleien en tapijten weven. Na een prachtige dansvoorstelling gingen we spelen bij het meer met de kinderen. Wat hebben we enorm genoten van de liefde en aandacht van deze kinderen!
De kinderen gingen naar huis en wij kregen weer een lekkere maaltijd in de vorm van een light dinner, maar deze benaming leek ons de hoeveelheid tekort te doen. Nadat we helemaal volzaten, begon de terugreis van 2 uur en hebben we genoten van de prachtige luchten en mooie muziek. Helaas moesten we afscheid nemen van Nane en Naira. Zij hebben ons indrukwekkende dagen bezorgd! Iedereen die we hier ontmoet hebben, geeft aan dat we altijd welkom zijn, zo gastvrij zijn ze! Ze verwachten dat we de reünie blijkbaar in Armenië doen 😉
We hebben weer een prachtige dag gehad waar we God dankbaar voor zijn!
Donderdag 30 april
Na een stevig Armeens ontbijt zijn we door onze vriendelijke chauffeur Aram naar het genocide museum gebracht. Hier werden we opgewacht door onze gids Zaruhi. Het was erg indrukwekkend om te zien en horen waar de Armeense bevolking doorheen heeft moeten gaan, hierin werden ze door weinig omringende landen gesteund. De genocide word tot op de dag van vandaag door veel landen niet erkend, terwijl er zoveel ooggetuigen en beeldmateriaal van zijn. Bij het museum was ook een monument, toen we eraan kwamen was er net een schoolklas bloemen aan het leggen, ze baden het onze Vader en zongen nog wat liederen erg ontroerend om dit te zien en om te bedenken dat deze kinderen mogelijk voorouders hadden die tijdens de genocide vermoord zijn.
Na het genocidemonument werden we meegenomen naar een restaurant, we aten in een schattig huisje in een mooi park. We kregen heerlijke huisgemaakte vruchtenlimonade, salade, aardappels en lamsvlees.
Intussen was het tijd om weer door te gaan. We bezochten Metis Garden waar Zaruhi de eigenaresse van is. Het is een bloemenkwekerij en moestuin, hier woont ze zelf ook naast in een tinyhouse. Dit is een project wat o.a. door Kom over en Help word gesteund. Ze heeft ons uitgelegd wat voor een impact dit op de omgeving heeft en ook gaf ze ons een rondleiding door de prachtige tuin. Ze vertelde ons dat verschillende zaden/bloembollen uit Nederland komen. De dames kregen allemaal een prachtig bloem die dus van bloembollen uit Nederland kwam. Achteraf kregen we nog een heerlijk ijsje.
Als laatste werden we door Zaruhi meegenomen naar Etchmiadzin Kathedraal, deze prachtige kathedraal word vaak gezien als 1 van de oudste kathedralen in de wereld. De kerk word nog steeds actief gebruikt, er was ook een soort dienst toen wij er waren. Helaas werden twee van onze jonge mannen naar buiten gestuurd omdat ze een korte broek aan hadden.
Eenmaal terug bij ons appartement wachte ons een heerlijk maal, die de lieve vrouwen van de Theologische Seminarie weer bereid hadden. Deze keer home made kebab, aardappels en heerlijke salades. We kunnen het haast niet geloven maar het is echt al de laatste avond, wat is het snel voorbij gevlogen. We sluiten de avond samen af met een kahoot quiz met weetjes over onszelf, we blikken terug op de week met foto’s en eindigen met een mooi stukje uit Gods Woord. We zijn het er wel overeens dat het niet woorden te beschrijven is hoe mooi en bijzonder indrukwekkend deze reis was!
Vrijdag 1 mei
Na een mooie laatste avond en een zeer korte nachtrust pakten we onze spullen en namen we afscheid van Vaso. Onze driver Aram offerde zijn kostbare nachtrust opnieuw voor ons op en leverde ons af op Jerevan Airport. Na een groepsfoto met hem, checkten we in, overleefden de security en waren we vervolgens ready voor take-off. Een korte de-ice sessie scheen noodzakelijk om ons veilig in Warschau te bezorgen. Bij vertrek genoten we van een adembenemend uitzicht op de berg Ararat en de zonsopkomst. In Warschau hadden we een ontspannen overstap op de vlucht naar Amsterdam. We waren zowaar 25 minuten eerder op Schiphol, al ging van die tijdswinst een groot deel in rook op om de vliegtuigspotters op de Polderbaan niet voor niets in de blakende zon te laten zitten. We sloten de reis af met een gedeelte uit de Bijbel en gebed. Na de koffers verzameld te hebben, waarvan er meerdere geopend bleken te zijn, sprongen we in de houding voor nog maar eens een groepsfoto en namen we afscheid van elkaar.
We vatten de reis samen met het nieuw door ons geïntroduceerd woord ‘hart-in-gutsend’. Dit woord omvat volgens ons alle indrukken, emoties, gastvrijheid, liefde en alle andere gevoelens die wij tijdens de reis hebben ervaren.
Met een dankbaar hart blikken we terug op deze reis. We hebben intens genoten en de ervaringen hebben een blijvende indruk op ons gemaakt.
Wat leuk dat je onze blog volgt! Ben je tussen de 16 en 30 jaar en spreekt dit je aan? Neem dan gerust een kijkje op de website van Kom over en help voor meer informatie over toekomstige reizen.
Volg kom over en help op social media
