Vrouwenreis
Van 21 tot 28 oktober brengen zes vrouwen een bezoek aan Armenie. Deelneemsters aan deze reis zijn Marie Verheij (freelance journalist), Mettie de Braal (intern begeleider in het basisonderwijs), Esme Wiegman (Tweede Kamerlid ChristenUnie), Elly Buijs (medewerker gehandicaptenzorg), Corine de Jong (communicatieadviseur bij Driestar Educatief en bestuurslid Kom over en help) en Jantine Pekaar (medewerker Kom over en help). Deze vrouwenreis is georganiseerd vanuit de gedachte dat persoonlijke ervaring de beste basis is voor ambassadeursschap. Op deze pagina leest u de ervaringen van zes vrouwen in Armenie!
6 oktober 2011
Een verblijf in een gezin dat Winterhulp ontvangt; een gaarkeuken bezoeken; een bakkerij bekijken waar lavash (brood) wordt gebakken voor de voedselvoorziening van de armen en een bezoek aan de regio Nagorno Karabakh. Dat staat er op het programma van de reis die zes vrouwen van 21 tot 29 oktober naar Armenie hopen te maken.Op deze pagina houden ze u op de hoogte van hun belevenissen.
21 oktober 2011
Vandaag is het zover! Vanavond om 20.00 hoopt ons vliegtuig de lucht in te gaan. We vliegen eerst naar Wenen, en stappen daar over op een vliegtuig naar Yerevan. De afgelopen week stond vooral in het teken van de voorbereidingen. Hoe koud is het daar? Wat nemen we mee? Wat is een gepast cadeautje voor mijn gastgezin? Vandaag worden de koffers en tassen dichtgeritst, en gaat het dan eindelijk echt beginnen. We hopen regelmatig iets van onze ervaringen op deze pagina te schrijven. We houden u op de hoogte!
22 oktober 2011
Esme Wiegman: " Na een omslachtige reis via Wenen en Moskou zijn we in Yerevan aangekomen. Na aankomst zijn we direct naar de armste wijk van Yerevan gereden voor een ontmoeting en bijbelstudie met vrouwen. Prachtig om ondanks de taalbarriere elkaar te herkennen en te verstaan in Jezus Christus. We zitten in een kleine kerkzaal te midden van grote troosteloze flatgebouwen die in de nadagen van het communisme zijn gebouwd, toen nog met centrale verwarming. De overheid heeft zich echter teruggetrokken en de mensen letterlijk in de kou laten staan. Het is voor de mensen niet betaalbaar een eigen verwarmingssysteem aan te leggen en de verwarmingskosten op te brengen. Bij -25 graden vorst brengen mensen, waaronder vele ouderen in een onverwarmd appartement de winter door. Terecht dat Kom over en help hier aan de slag is gegaan met winterhulp.
Dat zit me ook nog het meest dwars van mijn zoekgeraakte koffer: alle spullen die ik daarin had gestopt om hier achter te laten....
Een groet vanuit de bijbelstudie met zicht op de Ararat met de woorden van Romeinen 12: Verblijd je in de hoop!"
23 oktober 2011
Esme Wiegman: "Vandaag is het zondag. Het bezoeken van de kerkdiensten was indrukwekkend. Vanmiddag werden we wel opgeschrikt door een aardbeving. Het zou wel eens dezelfde kunnen zijn als die in Turkije, waar zoveel slachtoffers zijn gevallen. We zaten verder van het epicentrum. Na afloop van de middagdienst hebben we verschillende arme gezinnen bezocht. De baptisten gemeente heeft zich over veel arme ouderen en gehandicapten ontfermd. Tranen springen in je ogen als je bij deze mensen binnen stapt: vervuilde en verwaarloosde huizen, gebrek aan medische zorg en vooral de eenzaamheid. Familieleden die hun ouders in nood de rug hebben toegekeerd.
Mijn koffer is ondertussen nog steeds zoek. Contact met de luchthaven geeft me het machteloze gevoel van 'de paarse krokodil'. Inmiddels een paar kleren aangeschaft om de week door te komen. Een telefoontje naar de reisverzekering was zo gedaan. Het versterkt het gevoel van contrast. Na alles wat ik vandaag heb gezien en meegemaakt kan me die koffer eigenlijk veel minder schelen. Ik hoef er geen boterham minder om te eten."
24 oktober 2011
Mettie de Braal: "Met ingang van vandaag zal ik nooit meer mopperen op wat dan ook. We zijn op stap geweest met Maria Goris, een enorm gedreven vrouw. Ze heeft ons naar het enige tehuis voor verstandelijk gehandicapte kinderen in Armenie gebracht. In het dorpje Nor Kharberd staat een Kharberd, een tehuis met zwaar verstandlijk gehadicapte kindern die bijzonder liefdevol worden verzorgd. De kinderen zitten in een rolstoel of liggen op bed - 10 bedden op een rij in een kleine kamer. Het is ongelofelijk hoeveel werk wordt verzet met relatief weinig middelen. Het zou geweldig zijn als KOEH een bijdrage zou kunnen leveren aan een betere voedselvoorziening. Dagelijks krijgen 286 kinderen hun maaltijd uit een keuken die berekend is op max. 150 kids!
We komen kinderen tegen die in een kelder hebben gewoond; in een garage leven met vrij uitzicht door het dak en we ontmoeten een gezin met vijf kinderen in een container. Ik schaam me diep en durf de aangeboden consumpties bijna niet aan te nemen. Zoveel gastvrijheid, soms zoveel geloof en een blijmoedig dienende houding voor ieder die hulp nodig heeft.
Na een tussenstop bij de burgemeester van Arevabuyr - die verbazingwekkend genoeg achter een volslagen leeg bureau zit - belanden we in de Armeens Apostolische kerk in Echzmiadzin. Aan het einde van de middag toont Dartsche Rafaelyan ons trots zijn prachtige teelt Alstromeria's. Intussen heeft zijn vrouw Angi een echt Armeense maaltijd klaargemaakt. Het ene gevulde wijnblad na het andere belandt op mijn bord. Nee zeggen is onbeleefd. Een volgende keer ga ik niet meer naast de gastvrouw zitten!"
25 oktober 2011
Corine de Jong: "Vanmorgen hebben we het museum bezocht over de Armeense genocide. Rond 1915 zijn er anderhalf miljoen Armenen om het leven gekomen. Aangrijpend om de foto's te zien van uitgemergelde moeders die met hun stervende kind in hun handen staan. Om te lezen hoeveel duizenden op een verschrikkelijke wijze de dood hebben gevonden. De Armenen dragen een zware en verdrietige geschiedenis met zich mee!
Daarna gaan we door naar de gaarkeuken in Rhazdan, een dorpje zo'n drie kwartier vanaf Yerevan. Was het vroeger welvarend, nu behoren talloze families tot de (zeer) armen. De gaarkeuken is een gezellige ontmoetingsruimte waar zo'n 50 mensen per dag een maaltijd gebruiken, vooral ouderen. Zo zijn er twee zussen, Luba van 75 en Nadia van 72, twee lieve oude vrouwtjes die o zo dankbaar zijn dat ze hier te eten krijgen.
Pastor Razmik runt, samen met zijn vrouw en een aantal andere helpers, deze gaarkeuken. En hij doet veel meer dan dat. Hij bezoekt de ouderen, zorgt voor medicijnen en wat ze nog meer nodig hebben en zelf niet kunnen regelen. Daarnaast brengt hij het Woord van God. Deze middag is er, zoals elke woensdag, een dienst, evenals zondags. De zeer sobere "kerkzaal" is gevuld met zo'n 25 vrouwen, die vol aandacht luisteren, meezingen en meebidden. Na afloop gaan ze weer naar huis. En als je dan oud bent en alleen maar voetje voor voetje kunt schuivelen, en je moet over een ongelijk pad vol met stenen en kuilen, dan is de weg lang...
26 oktober 2011
Esme Wiegman: "Vandaag zijn we op weg naar Nagorno Karabach. Toen ik in voorbereiding op deze reis de naam van dit gebied hoorde, moest ik even nadenken: waarvan kende ik dit gebied ook al weer? Waarom was dat een tijdlang in het nieuws? Het ging om het conflict tussen Azerbeidjan en Armenie. Het conflict is eigenlijk nog steeds niet echt opgelost. De spanning is gebleven en regelmatig zijn er nog schietincidenten. Zojuist hebben we met ons busje een paar legervoertuigen gepasseerd met tanks erop. Onze begeleider, general secretary van de BaptistenUnie in Armenie, vertelde gisteren dat zijn vrouw op 15-jarige leeftijd met haar familie Nagorno Karabach is ontvlucht. Tijd om spullen mee te nemen had ze niet. Op slippers is ze in een bus gestapt die onder begeleiding van Russische tanks het gebied heeft verlaten.
We passeren ook het 4 landen-punt: de plek waar Armenie grenst aan Azerbeidjan, Iran en Turkije. Het laat zien hoe het overwegend christelijke land Armenie ingklemd ligt tussen Islamitische landen en ingeklemd ligt tussen oost en west.
Jammer dat we vandaag geen stralend weer hebben. De tocht door de bergen is nat en mistig.
Ik ben benieuwd in welk gastgezin ik terecht kom. Zou er stromend water zijn? Zou het er koud zijn? Ik heb de afgelopen weken al met verschillende toiletten kennisgemaakt. Ook met een gat in de grond valt te leven..."
27 oktober 2011
Elly Buijs: Om negen uur gisteravond werd ik door de pastors afgezet bij een woning in het aardedonker. Het is bij een van de gastgezinnen die hulp ontvangen via het winterhulpproject van Kom over en help. Gauw naar binnen en daar zat ik bij mensen die alleen Armeens spreken. Rondom een tafeltje bij een houtkacheltje. Al snel probeerden we elkaar te bereiken door tekeningen te maken, door uit te beelden en soms alleen door gebaren. De Armenen zijn, hoe arm zij het ook hebben, erg gastvrij. Vele vruchten kwamen op tafel, noten, lavasj en de thee (Armeens, Engels of Nederlands dezelfde klank). Rond twaalf uur tekende ik een bedje en direct wees de vrouw des huizes mij een bed, het andere bed in de kamer was voor haar, en haar man sliep die nacht op een matras voor de kachel. De volgende morgen maakte ik kennis met hun kleinkinderen en bracht verder de morgen door met spelletjes doen. Het meegebrachte voedsel en de warme mutsen, handschoenen en handdoeken werden dankbaar ontvangen. Het is schrijnend om te zien hoe deze mensen (vader, moeder en twee zoons) moeten leven. Een kamer met bedden en tafel, plastic tegen de muur en ramen. Maar daartegenover was er een liefde en gastvrijheid die voelbaar was. Daar word je stil van.
Rond twee uur werden we allemaal weer opgehaald door de pastors, dit werd iets later door een grote militaire oefening in het grensgebied met Azerbeidzjan. Dit geeft ook iets aan van de spanning waarin deze mensen leven. Herinneringen aan wat gebeurd is en vragen rond de toekomst. Nadat we allemaal verzameld waren, zijn we eerst naar het politieburo gegaan voor een visum om morgen het gebied weer te verlaten. Daarna gingen we naar onze hotelkamer voor verfrissing....
's Avonds zijn we met elkaar naar een dienst geweest in de gemeente waarvan veel van onze gezinnen deel uit maken. Pastor Asatur sprak een indringend woord naar aanleiding van Handelingen 19: 15 waar we voor de keuze worden gesteld. Kennen we de Heere echt in ons leven. Zo niet, dan vallen we in de macht van satan. Het was fijn om daar met onze gastgezinnen te zijn. We hebben als vrouwengroep samen gezongen in deze dienst. "De Heere zal ons steeds gadeslaan". In dat vertrouwen mochten we afscheid nemen. We waren nog te gast bij de pastor van gemeente, Garnik, en keerden daarna terug naar het hotel. We verlangen allemaal naar ons bed.
Corine de Jong: In het nachtelijke duister stap ik door diepe waterplassen naar m'n gastgezin. M'n gastvrouw komt me gelukkig tegemoet lopen, want of ik het anders gevonden had...? Even later, rond een uur 9, zit ik in de 'woonkamer'. Drie paar kinderogen kijken me nieuwsgierig aan. Met de cadeautjes die ik even later geef, zijn ze reuzeblij. Pennen, kleine poppetjes, een technisch spelletje: zulk speelgoed hebben ze waarschijnlijk nog nooit gehad. De gastvrouw kent geen Engels, dus we doen het met gebarentaal. De gastheer, die even later thuiskomt, kent wel een paar woorden Engels. Daarmee, en met het Engelse boek van Mariam, de dochter van 12 die op school zit, komen we aardig ver.
Rond 1 uur gaan we naar bed. In een huis met alleen een woonkamer en een slaapkamer is het eenvoudig: iedereen slaapt in de slaapkamer en alle ruimte is daar dan ook benut met bedden en matrassen. Dus daar lig ik dan, samen met drie kinderen en het echtpaar. Een bijzondere ervaring.
De volgende morgen praten we nog heel wat af. In de woonkamer staat een kleine houtkachel die gloeiend heet wordt en het huis moet verwarmen. Is daar nog nooit een van de kinderen tegenaan gevallen? Nee, gelukkig niet. Waar kunnen de kinderen zich wassen? Ze zijn erg lief, maar zien er wel heel smoezelig uit. Er is geen stromend water in of bij het huisje, dus dat moeten we even verderop halen. In een teil in de woonkamer kunnen ze zich dan wassen.
We bezoeken de school waar twee van de kinderen naar toegaan, en gaan naar het kleine winkeltje wat de gastheer heeft. Voorgaande jaren heeft het gezin nog winterhulp ontvangen; nu hij een eigen zaakje heeft, is dat niet meer nodig. Mooi om te zien dat mensen een stapje vooruit kunnen doen. Hoewel het bepaald nog niet zo is, dat het gezin het royaal heeft.
Vrijdag 28 oktober
Marie Verheij: Ik word wakker in een bed van ons hotel in Stepanakert, een totaal andere gewaarwording dan ontwaken in het grote tweepersoonsbed in 'huize' Marietta in het dorpje Martakert waar ik de nacht daarvoor heb geslapen. Na het ontbijt (brood, kaas, honing, ei en thee) stappen we (ik ga nu in de wij-vorm verder) in onze zwarte en intussen behoorlijk vuil geworden bus voor de terugtocht naar Yerevan. Asatur rijdt ons met vaart door de bergen waar inmiddels sneeuw is gevallen. Dat geeft schitterende en indrukwekkende vergezichten in dit ruige en ontoegankelijke gebied. Bij de grens levert Asatur een papier af, waarop de douane kan aflezen dat wij de 'zelfverklaarde republiek Nagorno Karabagh' verlaten - wij reizen verder met in ons paspoort een glanzend papier van het visum. Nu zijn we weer in Armenië - hoe hoger we door de bergen kronkelen, hoe meer sneeuw ook. Grote trucks uit Iran houden het verkeer soms behoorlijk op, tot 'ongenoegen' van Asatur die af en toe uit zijn raampje hangt om vermanende en humoristische woorden richting de chauffeurs te lanceren wanneer die een haarspeldbocht blokkeren. De sfeer in het busje is supergezellig - de hopjes van Elly verhogen de smaak. Af en toe gaat er een bliepje op als een mobiele telefoon in de lucht komt, of als Esmé haar mails bij tientallen ziet binnenrollen. Tegen twee uur in de middag slaan we af naar een dorpje waar Kom over en help de broodbakkerij van dominee Hayrapet steunt. We worden allervriendelijkst ontvangen door het gezin van de dominee en zijn vrouw. We bekijken de bakkerij, waar de broden bij bosjes uit de oven komen rollen. Drie vrouwen bakken het lavash dat hoog opgestapeld ligt in de voorraadruimte. Dagelijks maakt de dominee zijn ronde door drie dorpen om het brood verkopen. 'Het is van een goede kwaliteit en steeds meer mensen willen mijn brood kopen', zegt hij. In de huiskamer drinken we thee en krijgen we walnoten, honing, lavash, kaas, granaatappels en queen's apples geserveerd - een verrukkelijke lunch. We nemen afscheid en vervolgen onze weg naar Yerevan. Na een korte stop om souvenirs voor het thuisfront in te slaan, komen we aan in het seminarie van de baptistenunie, waar Lucy ons nog een maaltijd voorschotelt die we ons goed laten smaken. Vannacht even over 03.00 uur stappen we in de auto, naar het vliegveld. Het is een onwerkelijk idee dat we morgen DV rond half tien in de ochtend op Schiphol zullen landen en wij onze families weer mogen begroeten, vol met ervaringen van dit bijzondere land waar wij een week te gast waren. (Kijk volgende week hier voor foto's en een terugblik op de vrouwenreis van Kom over en help naar Armenië)
Kijk voor de weblog en foto's van Esme Wiegman op www.esmewiegman.nl
